Bir iş yeri ararken karşınıza klasik kiralık ilanların yanı sıra devren kiralık seçenekler de çıkabilir. Özellikle kafe, restoran, mağaza veya ofis gibi ticari alanlarda görülen bu ilanlarda süreç, standart bir kiralamadan farklı ilerleyebilir. Mevcut işletme düzeni, içeride bulunan demirbaşlar, kira koşulları ve talep edilen devir bedeli gibi unsurlar karar aşamasında önem kazanır. Bu nedenle devren kiralık bir iş yeri değerlendirirken konum ve aylık kira tutarına ek olarak devrin hangi koşulları kapsadığına da dikkat etmek gerekir.
Devren kiralık, kiracının kullandığı bir iş yerindeki kira ilişkisini ve anlaşma kapsamında belirlenen kullanım haklarını başka bir kişiye devretmesini ifade eder. Kafe, restoran, mağaza, kuaför ve benzeri ticari işletmelerde sık karşılaşılan devren kiralama modelinde; mobilya, makine, mutfak ekipmanları, dekorasyon ve çeşitli demirbaşlar da tarafların anlaşmasına bağlı olarak devre dahil edilebilir.
Devren kiralamada iş yerinin mülkiyeti el değiştirmez. Taşınmazın sahibi aynı kalırken kira ilişkisi mevcut kiracıdan yeni kiracıya geçer. Kira ilişkisinin devri Türk Borçlar Kanunu'nun 323. maddesi kapsamında kiraya verenin yazılı rızasını gerektirir. İş yeri kiralarında kiraya veren, haklı bir sebep olmadıkça rıza vermekten kaçınamaz.
Devren kiralık nedir sorusunun kapsamı, devredilecek iş yerine ve taraflar arasındaki anlaşmaya göre değişebilir. Bazı işlemlerde kira ilişkisi devredilirken bazılarında demirbaşlar, ekipmanlar ve mevcut işletme düzeni de anlaşmaya dahil olabilir. Bu nedenle devir öncesinde devralınan unsurların, kira koşullarının ve varsa devir bedelinin açık şekilde belirlenmesi önem taşır.
Devren Kiralama Nasıl Yapılır?
Devren kiralama sürecinde mevcut kira koşullarının, devir kapsamının ve tarafların sorumluluklarının netleştirilmesi gerekir. Süreç genel olarak şu adımlarla ilerler:
Mevcut kira sözleşmesi incelenerek kira bedeli, sözleşmenin kalan süresi, kullanım koşulları ve devirle ilgili hükümler kontrol edilir.
İş yerindeki demirbaş, ekipman, mobilya ve diğer unsurlardan hangilerinin devre dahil olacağı belirlenir.
Devir için bir bedel talep ediliyorsa tutar, ödeme şekli ve ödeme zamanı taraflar arasında kararlaştırılır.
Kira ilişkisinin devredilebilmesi için kiraya verenin yazılı rızası alınır.
Tarafların hak ve yükümlülükleri, devredilen unsurlar, ödeme koşulları ve teslim tarihi gibi ayrıntılar yazılı hâle getirilir.
Gerekli işlemler tamamlandıktan sonra iş yeri ve anlaşmaya dahil edilen demirbaşlar yeni kiracıya teslim edilir.
Devren Kiralık İş Yerinde Devir Bedeli Nedir?
Devir bedeli, bir iş yerinin devralınması sırasında mevcut kiracıya ödenmesi kararlaştırılan tutardır. Bedelin kapsamı tarafların anlaşmasına ve iş yerinin özelliklerine göre değişebilir. İş yerinde bulunan demirbaşlar, ekipmanlar, dekorasyon, yapılan düzenlemeler ve faaliyete hazır mevcut yapı gibi unsurlar devir bedelinin belirlenmesinde etkili olabilir.
Devir bedeli ile aylık kira bedeli birbirinden farklıdır. Kira bedeli, taşınmazın kullanımı karşılığında kiraya verene düzenli olarak ödenirken devir bedeli, taraflar arasında kararlaştırılan devir kapsamı için gündeme gelir. Her devren kiralama işleminde aynı unsurların devredilmesi veya aynı şekilde bir bedel belirlenmesi gerekmez.
Devir bedeli belirlenirken devralınacak demirbaşların durumu ve piyasa değeri, iş yerinde yapılan yatırımlar, ekipmanların kullanılabilirliği ve anlaşmaya dahil edilen diğer unsurlar ayrı ayrı değerlendirilebilir. Ödeme yapılmadan önce bedelin hangi varlık ve hakları kapsadığının yazılı olarak belirtilmesi, taraflar açısından daha şeffaf bir süreç sağlar.
Devren Kiralık Dükkan Ne Demek?
Devren kiralık dükkân, mevcut kiracının dükkân üzerindeki kira ilişkisini belirlenen koşullar doğrultusunda başka bir kişiye devrettiği iş yeridir. Devir kapsamında kira ilişkisinin yanı sıra dükkânda bulunan demirbaşlar, ekipmanlar, mobilyalar veya mevcut işletme düzenine ait çeşitli unsurlar da yer alabilir.
Örneğin devren kiralanan bir kafede masa ve sandalyeler, mutfak ekipmanları ve dekorasyon; kuaförde koltuklar, aynalar ve çeşitli ekipmanlar anlaşmaya dahil edilebilir. Böylece yeni kiracı, iş yerini mevcut fiziksel düzeni ve devraldığı ekipmanlarla kullanmaya başlayabilir.
Devrin kapsamı her dükkân için farklılık gösterebilir. Hangi demirbaşların devredileceği, kira koşulları, devir bedeli ve teslim sırasında iş yerinde bulunacak ekipmanların taraflar arasında açıkça belirlenmesi gerekir.
Devren Kiralık İş Yeri Devralırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Devren kiralık bir iş yeri devralmadan önce mevcut koşulların ayrıntılı şekilde incelenmesi, sonradan ortaya çıkabilecek ek maliyetlerin ve anlaşmazlıkların önüne geçmeye yardımcı olabilir. Karar verirken şu noktalara dikkat edilebilir:
Mevcut kira sözleşmesindeki kira bedeli, artış koşulları, sözleşmenin kalan süresi ve iş yerinin kullanımına ilişkin hükümler incelenmelidir.
Kiraya verenin devir işlemine ilişkin yazılı rızasının bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Devir bedelinin hangi demirbaşları, ekipmanları veya diğer unsurları kapsadığı açık şekilde belirlenmelidir.
Devralınacak demirbaş ve ekipmanların mevcut durumu kontrol edilmeli, çalışır durumda olup olmadıkları değerlendirilmelidir.
İş yerinin yapılacak faaliyete uygunluğu ve gerekli izinlerin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
İşletmeye veya mevcut kiracıya ait borç ve yükümlülüklerin devir kapsamında olup olmadığı netleştirilmelidir.
Devir sırasında kararlaştırılan bedeller, teslim koşulları ve tarafların sorumlulukları yazılı olarak kayıt altına alınmalıdır.
Devren Kiralık İş Yerinin Avantajları ve Dezavantajları Nelerdir?
Devren kiralık bir iş yeri, hazır bir düzeni devralarak faaliyete başlama imkânı sunabilir. Bununla birlikte devir bedeli ve mevcut kira koşulları gibi dikkate alınması gereken noktalar da bulunur. Sürecin sağlayabileceği kolaylıklar arasında şunlar yer alır:
İş yerinde bulunan demirbaş ve ekipmanların devralınması, yeni ekipman satın alma ihtiyacını azaltabilir.
Dekorasyonu ve fiziksel düzeni hazır olan bir iş yeri, faaliyete geçiş süresini kısaltabilir.
Mevcut düzen yapılacak işe uygunsa tadilat ve kurulum için gereken ek masraflar azalabilir.
İş yerinin daha önce kullanılmış olması, bölgenin ticari hareketliliğini ve konumun işletme açısından uygunluğunu değerlendirirken fikir verebilir.
Diğer taraftan karar aşamasında göz önünde bulundurulması gereken bazı noktalar da vardır:
Aylık kira dışında devir bedeli ödenmesi başlangıç maliyetini artırabilir.
Devralınan ekipmanların eski veya bakıma ihtiyaç duyması ek masraflara yol açabilir.
Mevcut kira sözleşmesinin süresi ve koşulları yeni kiracının beklentilerine uygun olmayabilir.
İş yerinin mevcut düzenini yeni faaliyet alanına uyarlamak için tadilat veya dekorasyon değişiklikleri gerekebilir.
Devir kapsamının açık şekilde belirlenmemesi, demirbaşlar, ödemeler veya tarafların sorumlulukları konusunda anlaşmazlıklara neden olabilir.
Devren Satılık ve Devren Kiralık Farkı Nedir?
Devren satılık kiralık farkı, devir işleminin kapsamına ve taraflar arasında yapılan anlaşmaya göre ortaya çıkar. Her iki ifade de kafe, restoran, mağaza, kuaför ve benzeri ticari işletmelerin ilanlarında kullanılabilir. Ancak devren satılık ifadesi, her durumda iş yerinin mülkiyetinin satıldığı anlamına gelmez. İşletmenin mevcut düzeni, demirbaşları, ekipmanları veya işletmeyle bağlantılı çeşitli hakların devri söz konusu olabilir.
Devren kiralık iş yerlerinde ise kira ilişkisi yeni kiracıya devredilir ve taşınmazın mülkiyeti sahibinde kalmaya devam eder. Demirbaş ve ekipmanlar da tarafların anlaşmasına göre devir kapsamına alınabilir. Yeni kiracı, devir işleminin ardından sözleşmede belirlenen kira bedelini ve diğer yükümlülükleri üstlenir.
Bu nedenle devren satılık veya devren kiralık bir ilan değerlendirilirken ifadenin kendisinden ziyade devir kapsamında nelerin yer aldığına bakmak gerekir. Taşınmazın mülkiyet durumu, kira sözleşmesi, demirbaşlar, ekipmanlar ve talep edilen bedelin hangi unsurlar için ödendiği işlem öncesinde netleştirilmelidir.
